Ansali.be

Friday, January 30, 2009

Op Nouriel Roubini's blog....

Op Nouriel Roubini's blog wordt dieper ingegaan op de vraag of Engeland een 2-de Ijsland wordt. Daarin komt een alinea voor (zie hieronder) die ik hem al ettelijke malen hoorde uiten over de huidige financiële en economische crisis in interviews en artikels, waarin hij beknopt de crisis omschrijft.

URL link Bron RGE “In many ways the UK looks more like the US than Iceland: a housing and mortgage boom that got out of control; excessive borrowing (mortgage debt, credit cards, auto loans, etc.) and low savings by households; a large and rising current account deficit driven by the consumption boom (and private savings fall) and the real estate investment boom; an overvalued exchange rate; an over-bloated financial system that took excessive risks; a light-touch regulation and supervision system that failed to control the financial excesses; and now an ugly financial and economic crisis as the housing and credit boom turns into a bust. This will be the worst financial crisis and recession in the UK in the last few decades.”

In vele opzichten lijkt het Verenigd Koninkrijk meer op de Verenigde Staten dan Ijsland: Een uit de hand gelopen boom in de huizen- en leningenmarkt; een overdreven leengedrag (hypotheek leningen, creditkaarten, autoleningen, enz.) tegenover een gebrekkig spaargedrag van gezinnen; een hoge en stijgende handelstekort gedreven door een boom in consumptie (terwijl private spaartegoeden fors dalen) en een boom van investeringen in vastgoed; een overgewaardeerde valutakoers; een opgeblazen financieel systeem dat buitensporige risico's nam; een braaf-luchtige systeem van regulering en supervisie, die faalde de financiële excessen onder controle te houden; en nu een wrede financiële en economische crisis doordat de huizen- en kredietboom veranderen in een uitslaande brand. Dit wordt de ergste financiële crisis en recessie in het Verenigd Koninkrijk uit de laatste decenniën.

Verder is het artikel, vind ik, bijzonder interessant omdat het twee scenario's beschrijft van een falend land.

  1. Hetgeen ik noem, het Ijsland model. Het falen van Ijsland is het gevolg van insolvabiliteit. De schulden van de Ijslandse banken waren te groot om door de regering te worden opgekocht.
  2. Hetgeen ik noem, het Fortis model. Niet insolvabiliteit maar liquiditeit is Roubini's antwoord over welke gevaren Engeland en dus ook Verenigde Staten lopen door de nationalisering van haar banken. Roubini stelt dat een schuldgraad van 150% van het BBP voor VK nog niet betekent dat Engeland insolvabel zou zijn en haar toevlucht zou moeten zoeken bij het IMF voor financiering. De huidige publieke schuld van Engeland is laag en bedraagt ongeveer 20% van BBP en zou bij het nationaliseren van banken en deficit maatregelen door de regering van Engeland ter bestrijding van de economische crisis, kunnen oplopen tot 60% van BBP. Volgens Roubini riskeert Engeland, dat door hoge volatiliteit van wisselkoersen, het vertrouwen van buitenlandse investeerders zoek geraakt, waardoor zij door het koersrisico geen nieuwe investeringen willen besteden aan Engeland en erger: hun lopende investeringen opvragen als een run op Engeland. Uit het Fortis debacle weten we dat dergelijk leidt op een totale blokkering van dagdagelijks handelingen met een, in een ondenkbare korte tijdspanne, totale instorting.

Het moet de lezers duidelijk zijn dat ik een vrij eigen beschrijving hanteer. :-)

Roubini stelt dat het IMF niet in staat zou zijn Engeland uit te kopen en dat Engeland haar uitstaande langlopende investeringen in $ zal moeten omzetten via “swap lines” met de FED.

Roubini eindigt met 2 alinea's die ik hem eveneens in verschillende interviews of artikels hoorde en zag uiten en die beknopt uitleggen waar de crisis naartoe gaat en hoe erop zou moeten gereageerd worden volgens hem.

URL link Bron RGE

So, at best, the UK faces an economic and financial crisis that will be as bad as the US one: a severe and protracted recession that could last two years with very weak growth recovery once it is over; a near insolvent financial system, most of which will be formally or informally nationalized; a large fiscal costs of budget deficits surging because of the recession and the bailout of financial institutions; a weakening currency that may risk a hard landing if the crisis is not properly managed. A more dramatic run on the cross-border liabilities of banks, a run on the government debt and a hard landing of the pound can be prevented by coherent and forceful policy action.

Zo dus, in het gunstigste geval, Het Verenigd Koninkrijk staat voor een economische en financiële crisis, die even ernstig kan zijn als deze van de USA: een ernstige en langdurig recessie van 2 jaar, met een zeer zwakke herstelgroei eens ze voorbij is; een quasi insolvabel financieel systeem, die merendeel formeel of informeel werd genationaliseerd; een hoge fiscale last op een stijgende deficitair budget tengevolge de recessie door het uitkopen van financiële instellingen; een verzwakkende munt dat riskeert te crashen indien de crisis niet degelijk wordt behandeld. Een nog dramatische run op de overzeese verplichtingen van haar banken, een run op de overheidsschulden en een harde landing van de Pond kan worden voorkomen door een coherent en krachtig politiek beleid.

A credible and consistent economic plan requires: very easy and unorthodox monetary policy (zero policy rates, quantitative easing and other unorthodox programs to thaw money markets and credit markets); a fiscal stimulus package that combines near-term easing with commitment to fiscal discipline over the medium terms; a coherent plan to clean up the financial system (triage between solvent and insolvent banks; takeover and workout of insolvent ones; recapitalization and clean-up of solvent ones with separation of good and bad asset and conversion of unsecured bank debt into equity to reduce the fiscal costs of the bailout); a plan to reduce the debt burden of the part of the household sector that is insolvent; a plan to stop a free fall of the housing market and of home prices including foreclosure forbearance.

Een geloofwaardig en samenhangend economisch plan vereist: zeer soepele en onorthodoxe monetair beleid (zero rentebeleid, kwantitatieve versoepeling en andere onorthodoxe programma's om de geld- en kredietmarkt te ontdooien); fiscale stimulus pakketten dat korte termijn versoepeling combineert met fiscale discipline op de middellange termijn; een coherent plan dat schoon schip maakt met het financieel systeem (uitsorteren van leefbare en niet leefbare maatschappijen; overnemen en ontmantelen van niet leefbare; herkapitaliseren en opkuisen van solvabele waarin de gezonde activa van de vergiftigde wordt gescheiden, en onveilige bankschulden omgezet worden in vaste waarde om de fiscale kost van een uitkoop te verminderen); een plan die de schuldenlast van gezinnen verzacht, een plan die de vrije val van de vastgoedsector tegenhoudt waaronder de gedwongen verkopen van huizen.

Mijn bedenkingen: Roubini heeft een bijnaam: Dr. Gloom. Ikzelf zie een cijferbombardement wanneer ik aan Roubini denk en vind dat hij eerde optimistisch is dan pessimistisch. In vergelijking Roubini's analyse doorgetrokken tot het Fortis model als een “worst case” :-)

Ik heb van hem het gevoel dat hij zijn sombere analyse met tegenzin geeft, vandaar zijn waterval aan cijfers en economische data om zijn stelling te ondersteunen. Hij is tot die analyse gekomen, wat anders kan hij doen dan deze te geven. Hopelijk zijn ze fout, zo denk ik, mompelt hij bij zichzelf.

Labels:

Wednesday, January 28, 2009

Wat aan de beurscrash in 2008 voorafging. 2 Het jaar 2007 januari – mei

Eindelijk het vervolg op “Het jaar 2006.” Het doorlezen van artikels, om informatie te verzamelen, vond ik erg leerzaam. Het maakte me tezelfdertijd duidelijk hoe onbezonnen deze onderneming is om een blog te creëren over de beurscrash van 2008 en wat eraan voorafging. Ik geloof niet dat ik het bij benadering zal kunnen omschrijven. Voor mezelf vind ik het wel interessant om alles te ordenen en samen te vatten. Waarom het dan niet posten op mijn blog? Is dit niet waaronder een blog wordt bedoeld; het posten van persoonlijke analyses, samenvattingen, onderzoekingen enzovoort?


Een conclusie die ik snel in gedachten nam is hoe de nieuwsberichten zo anders klinken als op de dag dat ze uit werden uitgegeven. Hier blijkt hoezeer ik onbewust lees wat ik eigenlijk wil horen of zien. Na het lezen van artikels kan ik alleen maar besluiten dat de FED maar al te goed wist, welke de knelpunten waren in de economie. In elk verslag van de FED in de eerste helft van 2007, staat er wel iets in over de verzwakkende Amerikaanse economie en de dreiging van de huizenmarkt. Maar daartegen stond de inflatie en groeiende werkgelegenheid waardoor de FED haar basisrente onveranderd in deze periode op 5,25%


Als voorbeeld over nervositeit die berichtgeving kan teweegbrengen, is het verhaal over de ex-voorzitter Alan Greenspan. Een verhaal dat ik me wil blijven herinneren en daarom hierna vertel. Vanaf 27/02/2007 tot de tweede week van februari vielen wereldwijd de beurzen gemiddeld met 7 a 8%. De aanleiding was ongetwijfeld China die maatregelen nam tegen een oververhitte beurs. De beurs van Sjanghai was in de eerste twee maanden van 2007 met meer dan 30% gestegen. New York viel diezelfde dag met 3%. Een gebeurtenis dat sinds 2003 niet meer was voorgekomen. De Yen kende die dag een sterke stijging. Waarnemers suggereerden daarom dat carry traders hun posities indekten met forse verliezen op de koersen van Amerikaanse aandelen als gevolg. Wou nu precies welgeteld één dag eerder Alan Greenspan tijdens een speech zich hebben laten ontvallen dat hij denkt dat de Amerikaanse economie tegen eind 2007 zich in een recessie zou bevinden. Boze tongen beweerden dat hij sensatie zocht zodat zijn boeken beter zou verkopen en achtten hem verantwoordelijk voor de koersdalingen die de 2 weken erna volgden op de aandelenbeurs. Greenspan zelf relativeerde kort daarop dat hij de kans 1 op 3 inschatte op een mogelijke recessie op het einde van 2007. Analisten reageren verontwaardigd over de speech van Greenspan en er was een oproep om hem als ex-opperhoofd van FED een zwijgplicht op te leggen, gezien zijn invloed op beleggers (dit voor een vrij land dat vrijheid van mening hoog in haar vaandel draagt!) Bernankel voelde zich genoodzaakt de gemoederen te sussen en stelde dat de FED alles onder controle houdt door waakzaam de evolutie te volgen. “Indien de vastgoedsector stabiliseert en de voorraden in de verwerkende nijverheid verder terugvallen, is de verwachting voor een groeiversnelling ergens in het midden van het jaar reëel.” Een kleine 2 jaar later zal door The National Bureau of Economic Research vastgelegd worden dat de Verenigde Staten zich sinds december 2007 in een recessie bevonden. Het financieel nieuwsblad “De Tijd” orakelde in die bewuste periode, in een artikel waarin een vergelijking wordt gemaakt met het jaar 1994: “Er zal wel een ernstigere katalysator nodig zijn om voor paniek te zorgen (de val van een grote bank of een in het financieel systeem verstrengeld hefboomfonds?).“


Hoewel ik veel artikels las over die periode, vind ik dat ze een voortzetting is van de periode mei-december 2007 en dat er weinig nieuws valt aan te brengen over de eerste jaarhelft van 2007. De FED handhaaft haar rente op 5,25%. Het sentiment wordt gedreven door groeimarkten zoals China. Het was dan ook een negatief bericht uit China die een correctie veroorzaakte. Na de wereldwijde correctie van eind februari 2007 tot half maart 2007 hernam de beurzen hun stijging. Op 25/04/2007 is de Dow Jones voor het eerst in de geschiedenis boven de 13.000 punten uitgestegen. De inflatie blijft toenemen en is de hoofdzorg van de FED. De werkgelegenheid neemt toe. Toch is de Amerikaanse economie zwakker tengevolge een crisis in de huizenmarkt. Meer en meer Amerikaanse gezinnen falen in het aflossen van hun leningen en meer en meer waarnemers vrezen dat de crisis zich zal uitbreiden naar de hypotheekmarkt of zelf over de gehele economie.






Links (De Tijd).

Stand van landen 2007

Volgend op “Een stand van landen 2006” om de aanloop van de crash in september – oktober 2008 te beschrijven volgt hier: “Een stand van landen 2007.” Op datum van schrijven 16-01-2009 is meer dan in andere jaren duidelijk, hoezeer politiek en andere gebeurtenissen het verloop van financiële markten kan beïnvloeden (cfr. huidige staatsinmengingen). Eerst actualiteiten ter herinnering aanhalen vind ik daarom gepast, om daarna de gebeurtenissen op de markten uit 2007 te bespreken vanuit het standpunt dat 2008 een rampjaar wordt.



Een stand van landen 2007



  • Afghanistan: De vredesmacht in Afghanistan onder de NAVO, waaronder Belgische en Nederlandse troepen, die er zouden helpen aan de heropbouw van het land (Isaf vredesoperatie) verzinken meer en meer in een militair conflict met de Taliban en Al-Qaida. Dagelijks vallen er slachtoffers bij burgers en militairen door bom- en zelfmoordaanslagen en door Navo-acties.

  • Irak: In Irak, verdeeld door 3 elkaar bestrijdende bevolkingsgroepen, lijkt vrede moeilijk ingang te krijgen. President W. Bush verhoogt de troepenmacht van 130.000 met 20000 soldaten. Onder de Amerikaanse bevolking groeit de roep om de troepenmacht in Iraq terug te trekken

  • Myanmar, het voormalig Birma: Boeddhistische monniken van Myanmar, een Aziatisch land, demonstreren tegen de militaire junta en krijgen daarbij de steun van de bevolking. Over gans de wereld worden steunbetogingen gehouden.

  • Pakistan: Een kernmacht; op gespannen voet met buurland India (eveneens een atoommacht), over het grensgebied Kasjmir; een toevluchtsoord voor Al-Qaida strijders en Taliban militanten uit buurland Afghanistan; verzeilt in een crisis door toenemende extremistische geweld en naar een totalitair neigend president Musharraf wiens kandidatuur voor de Pakistaanse presidentsverkiezingen ongrondwettelijk zou zijn. Musharraf roept de noodtoestand uit, om het hooggerechtshof buitenspel te zetten en zijn kandidatuur veilig te stellen door nieuwe rechters aan te stellen. De oppositie eist het aftreden van Musharaff en het einde van de noodtoestand De oppositieleidster Benazir Bhutto verliest haar leven in een zelfmoordaanslag.

  • IJsland: (bron De Standaard) “IJsland voert voor het eerst de lijst van meest ontwikkelde landen ter wereld aan. België zakt verder weg naar een zeventiende plaats op de Human Development Index. Die wordt elk jaar opgesteld door het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP). Afrikaanse landen bengelen achteraan.”

  • Verginia Tech (bron De Standaard): Op 16 april 2007 doodde de Zuid-Koreaan Cho Seung Hui 32 medestudenten op de campus van de universiteit Virginia Tech. Daarna pleegde hij zelfmoord. Het was het grootste bloedbad ooit op een Amerikaanse school. Een jaar later gaat de BBC met de sleutelgetuigen praten. De zender probeert te ontrafelen hoe een jongeman zonder crimineel verleden een massamoordenaar werd. Cho was geestesziek en had volgens een rechter een psychiatrische behandeling moeten krijgen. Maar die heeft hij nooit gehad.

  • Noord-Ierland: (Bron de Volkskrant) “Voorlopig en historisch hoogtepunt van het Noord-Ierse vredesproces is de gemeenschappelijk verklaring van de eens gezworen vijanden Ian Paisley (Democratic Unionist Party) en Gerry Adams (Sinn Fein) dat zij samen een regering gaan vormen.”

  • Een aanrader voor het overzicht van het jaar 2007: De Volkskrant



Canoe La revue de l'annee 2007

infoplease 2007, year in review

Reuters 2007 in review

cbc 2007 year in review month by month

Wikipedia jaar 2007

De volkskrant jaar 2007

Foc Nl jaaroverzicht 2007

Monday, January 12, 2009

Overzicht van December 2008

Wat ik het meest opvallend vond in de maand december van het jaar 2008, is de officiële beslissing van een groep Amerikaanse economen, dat de VS zich, sinds december 2007, in een recessie bevond. Het kwam mij als een slag in het gezicht, omdat de maanden voordien constant positieve groei werd voorspeld voor het jaar 2008 en 2009. De economen “in office” (dit kan evenwel niet veralgemeend worden; er waren economen die al meerdere jaren waarschuwden -verrassend precies- voor de subprime loans) waren blind voor de gevolgen van de dalende vastgoedprijzen en voor de ernst van de crisis in de financiële wereld. Ze voorspelden dat in het 3-de of in het laatste kwartaal van 2008 de economie zich zou herstellen van een gematigde recessie. Afgaand op de reactie van de beurzen gaven de Amerikaanse werkloosheidcijfer in september 2008 iedereen het inzicht dat de economie niet was verbeterd maar integendeel sterk is achteruit gegaan en nog achteruit zou gaan. De gewichtige bijeenkomst zal in de toekomst, vind ik, de indruk geven dat zij (de economen), het wel degelijk op tijd zagen wat er gaande was. Ik vind het des te schijnheiliger door het tijdstip december 2007 te kiezen omdat zoals ik meen te weten het eerste kwartaal van 2008 nog een sterke groei (voor de VS) optekende (+2,0% a 2,5% jaar op jaar groei). Het kan echter eveneens gezien worden als een waardering van die economen die een zeer juiste beeld gaven van de situatie en zeer accuraat de toekomst schetsten.

De redding van “de grote drie” GM, Ford en Chrysler: Het dwingt mij, mijn bewondering af hoe de Amerikaanse leiders, zoals ik het zie, vooral tijd winnen en het vertrouwen van de bevolking proberen/weten te behouden. In die zin wordt Amerika, denk ik, terecht het land genoemd die als eerste zal herstellen, of is het, het geloof van de amerikanen in de veerkracht van hun eigen economie, die hun economie relatief staande houdt? De weerslag van de moeilijkheden van de auto-industrie op de economie is volgens mij tot nu toe onwaarschijnlijk klein en had ikzelf ongeveer even erg als de financiële crisis ingeschat. Het scenario over de redding van “de grote drie” verliep bijna identiek met het verloop naar de goedkeuring van het 700 biljoen$ TARP/Paulson plan voor de financiële instellingen. Eerst wordt uiting gegeven over de ernst van de toestand en de noodzaak van geldinjecties, nu enkel via staatssteun te verkrijgen. Er volgt een bijeenkomst waar een redding in vraag wordt gesteld (Is het wel verantwoord belastinggelden te besteden aan een verloren zaak?). Dus exit reddingsoperatie, met onmiddellijk erna een geruststelling dat een reddingsoperatie onder voorwaarden er toch nog zou kunnen komen. (Wellicht zit de schrik er nog goed in na het teloor laten gaan van Lehman Brothers.) De goedkeuring wordt eerst door de Senaat verworpen, om dan toch via een omweg tot stand te komen, namelijk een tussenkomst van de president zelf.
Het heeft me een idee van een psychologisch crisisbeleid gevoerd door de Amerikaanse regering: Staatssteun voorzien voor bedrijven, vooral beloven, maar die zo lang mogelijk uitstellen, en werkgelegenheid bieden (voorspiegelen) zo snel mogelijk, met als doel het vertrouwen van de mensen te bewaren in de toekomst zodat ze blijven consumeren. Als de markt zich daardoor zou herstellen zijn er meer middelen om de noodzakelijke saneringen uit te voeren, die een zelf regulerende markt opeist. Een uiting, vind ik, van het Amerikaans geloof dat de markt zichzelf kan en zal herstellen zonder staatsinmenging. Mijn vrees, in dat geval, is dat dergelijk geloof ze blind maakt voor een noodzakelijke organische evolutie van die markt met name een globale markt; die onder het nom van “geen regulering” een globale financiële infrastructuur (cfr Keynes) wordt afgedaan als verkeerd. Het is als vinden dat de vrije markt vanzelf voor wegen en ander infrastructuur zal zorgen zonder regeringsbeslissing. De bijeenkomst van de G20 zou daarover meer nieuws kunnen geven, maar ik vind Amerika weinig overtuigend tot die G20 en het is zeer stil daaromtrent. Nauwelijks nieuws, een hedendaagse kwaal van de media, vind ik, (te weinig sensationeel, hoe belangrijk ze in weze mag zijn voor elk van ons -denk maar aan de verslaggeving van de Europese politiek versus nationale-) en misschien kampt die bijeenkomst het meest met de houding van Amerika: “geen regulering nodig! De vrije markt zal blijven voortbestaan”.

Een derde opvallend gebeurtenis in december 2008 vind ik, is het rentebeleid van de Fed:
(bron de Tijd) “De Federal Reserve (Fed) kondigde dinsdagavond, 16 december 2008, radicale ingrepen aan om de economische activiteit in de VS te ondersteunen. De centrale bank verlaagde de basisrente tot een recordlaagte van 0 à 0,25 procent. Voorts suggereerde de Fed dat hij de basisrente 'geruime tijd' zal handhaven op het huidige peil. Ten slotte plant de Fed verscheidene initiatieven om voldoende en goedkoop krediet ter beschikking te stellen van de huizenmarkt, gezinnen en bedrijven.”
Volgens mij binnen de Amerikaanse economie is dit positief. Maar de dollar is een reserve handelsmunt en vanuit dat standpunt ben ik veel minder positief. Uiteraard noteerde daarop de dollar eind december merkelijk lager 0,72 USD/EUR tegenover 0,79 USD/EUR voor de renteknip. Doe je dit ook niet denken aan een van de meest genoemde oorzaken van de Grote Depressie?

Olie- en grondstoffen: Ondanks de overeenkomst van de Opec leden op 17 december om de productie fors te verlagen in januari 2009, kon dit de prijs van de olie niet ondersteunen. Het wordt samen met de grondstofprijzen als indicatoren gezien van een wereldwijde recessie of economische crisis. “Van zodra de ernst van de wereldwijde economische crisis tot de markten doordrong, kregen de grondstoffenmarkten (in het begin van het jaar nog erg populair) rake klappen.” Quote uit Aandelengids 2009 uitgegeven door De Tijd. Olie noteerde in december onder de 40$ waar het in de zomer van 2008 bijna 150$ bedroeg.

Wereldleiders reageren acuut (voortvloeiend uit de maand november):Niet altijd eensgezind, krijgt vooral de bondskanselier van Duitsland, Angie Merkel hevige kritiek, omdat zij, een gemeenschappelijk stimuleringsplan door de lidstaten van de Europese Unie afwees. Duitsland verwijt andere landen zoals Engeland van dom Keynesiaanse deficit maatregels, met daaraan verbonden het gevaar voor een hyperinflatie. Engeland, niet behorend tot de eurolanden, neemt het voortouw in het verlenen van staatssteun. Frankrijk, die het voorzitterschap van de Europese Unie had, leidde het standpunt voor een gemeenschappelijk stimuleringsplan. Het compromis was een commissie die de lidstaten adviseerde met richtlijnen en gemeenschappelijke doelen, in de praktijk door elk lidstaat afzonderlijk uit te werken.
Over gans de wereld worden de markten van liquiditeiten voorzien, doch het vertrouwen tussen de banken onderling blijft klein en de banken blijven argwanend om kredieten toe te staan. Hierdoor, denk ik missen de acties van de centrale banken gedeeltelijk hun doel om de economie te stimuleren. Door de weigerachtigheid van de banken blijft de geldschaarste aanhouden (analisten wijzen er anderzijds op dat het effect van een renteverlaging tijd vraagt en cijfermatig resultaten pas een jaar later zullen kunnen opgetekend worden) . Economen, waaronder Roubini wijzen op het gevaar van een liquiditeitsvalstrik en de kans op een deflatie, hetgeen ons naar een nieuwe depressie zou kunnen voeren. Als ik Roubini goed begrijp steunt hij de akties van de centrale banken en de regeringen. Maar het kwaad is geschied. Het herstel zal hoe dan ook moeizaam worden. De reacties van de centrale banken en regeringen voorkomen dus dat het nog erger zou geworden zijn.

Industrie reageert met ontslagen. Dag in dag uit kon men in de kranten van december 2008 volgen hoe bedrijven, de een na de andere ontslagen van werknemers aankondigden, hetzij tijdelijk en/of gedeeltelijk en/of definitief door de productie tijdelijk stil te leggen zoals de autoconstructeurs en de metaalindustrie voor de maanden december en januari of door saneringen die ze zich verplicht zagen uit te voeren, tengevolge van de “squeeze” in uitgaven door zowel de industrie als de consument, of door het sluiten van filialen en fabrieken

Het herstel van de beurzen: Ondanks de druk onder het gewicht van negatieve vooruitzichten herstelden de markten zich gemiddeld met bijna + 20% in december 2008. Sommige analisten gewaagden zich aan een herstel te voorspellen voor het jaar 2009, waarbij de beurzen met 90% zouden stijgen. Volgens mij niet uit te sluiten omdat zoals eerder de voormalige Fed voorzitter Greenspan aan te halen, kan een herstel in de Amerikaanse vastgoedprijzen een forse en snelle opleving van de economie tot gevolg hebben. Doch het gaat in december nog steeds achteruit wat de vastgoedprijzen in Amerika betreft. Het standpunt van Roubini lijkt me meer aanvaardbaarder. De beurzen zullen nog een 20 a 30% dalen, en het herstel zal een U-vormig beweging maken in plaats van een V-vormig, als gevolg van een lange recessie van waarschijnlijk meer dan 24 maanden. Dit wil zeggen van december 2007 tot december 2009. (24 maanden, als een lange recessie periode, ten opzichte van een gemiddelde recessie periode van 3 a 6 maanden.)




Labels: